İstanbul' da tramvay hatlarının inşaa edilmesi ve işletilmesi amacı ile Dersaadet Tramvay Şirketi' nin kurulmasını takiben, şirket ilk olarak ucuz nakil vasıtalarına en çok ihtiyacın olduğu iş ve ikamet hacminin en yoğun olduğu bölgelere hat döşemeye karar vermiştir.

3 Eylül 1872 yılında ilk atlı tramvay hattı Azapkapı - Ortaköy hattı idi, güzergah Azapkapı Sokullu Mehmet Paşa Camii - Büyük Galata Caddesi - Karaköy - Tophane - Kılıç Ali Paşa Camii - Dolmabahçe Sarayı - Çırağan Sarayı - Beşiktaş yolu üzerinden Ortaköy Camii yakınlarında son buluyordu. 1890 ların başında yolcu talebinin artması nedeni ile bu güzergahta "imperial" denilen iki katlı tramvayların kullanılmasına başlanmıştır.

1873 yılında açılan Aksaray - Yedikule ve 1874 yılında açılan Aksaray - Topkapı güzergahlarının başlangıç noktası Aksaray Valide Camii bölgesindeki ayrım yeri idi, Yedikule hattı Langa ve Samatya üzerinden Yedikule' ye ulaşırken, Topkapı hattı bugünkü Millet Caddesi üzerinden Topkapı' ya ulaşmakta idi.

Elektrikli tramvayların İstanbul' da kullanılması ve yaygınlaşması ile birlikte tramvay hatları da artmakta ve yoğun kullanım alanı bulmakta idi, 1923 yılında 12 hat üzerinde hizmet veren işletme 1950 yılında 37 hat ile en yüksek seviyelerine ulaşmıştır, her ne kadar 1956 yılında 56 tramvay hattı olduğu söylensede 55-56 yılına ait haritalarda bu sayı ancak otobüs hatlarının ilave edilmesi ile görülmektedir, bir diğer görüşte aynı yıllarda başlayan imar hareketleri ile hatların bölünerek parçalanması sonucu oluşan geçici hatlar ile bu rakama ulaşıldığıdır. Tramvayların tamamen kaldırılma kararının verildiği 1960 yılında ise çalışan hat sayısı 16 ya düşürülmüştür, aşağıdaki listede 1950 li yıllarda İstanbul' da hizmet vermiş olan elektrikli tramvay hatlarının isimleri ve numaraları bulunmaktadır.

1960' lı yıllarda tramvayların İstanbul sokaklarına veda etmesi ile birlikte toplu taşımacılık önce dolmuşların ilerleyen zamanda da İETT nin işletmekte olduğu Troleybüs ve Otobüslerin sırtına binmişti, 1980' lere gelindiğinde troleybüslerinde varlığını yitirmesi ile birlikte Otobüs ve minibüsler ile yapılan toplu taşımacılık faaliyetleri her gün biraz daha artan trafiğin içinde boğucu bir hal almaya başladı.
Nihayet 1990' ların başında İstanbul Büyükşehir Belediyesi' nin daha önce İETT otobüsleri için tercihli yol olarak ayırdığı Topkapı - Beyazıt arasında bölgede ilk modern cadde tramvayı inşaa edildi ve 13 Haziran 1992 de düzenli tarife ile işletmeye alındı. Günümüzde bu hat Zeytinburnu - Kabataş arasında hizmet vermekte olup, ilave proje ve inşaat çalışmaları devam etmektedir. 2008 yılı itibari ile İstanbul' da tramvay sistemlerinin açılış tarihine göre durumu aşağıdaki gibidir.