İstanbul' da atlı tramvayların işletilmeye başlandığı ilk yıllarda her ne kadar halk tarafından benimsenmiş ve kabul görmüşse de ücretlerin o günün yaşam şartlarına göre yüksek olduğu bir gerçekti. Bugünkü teknolojik imkanların hayal bile edilemediği bir dönem olan 1872 - 1881 döneminde tramvay ücret tarifelerinda Kıta ve Mevkii sistemi uygulanmaktaydı. Buna göre göre tramvaylarda 1. ve 2. mevkii bölümleri ya da vagonları bulunmakta ve yolcular bindikleri mevkiiye göre mesafe ücreti (kıta) ödemekteydiler.

Genel olarak bakarsak 1. Mevkii en kısa mesafe 20 para en uzun mesafe 60 para, 2. mevkii için ise en kısa mesafe 10 para, en uzun mesafe 40 paraydı. Bu uygulama tramvaylarda uzun dönem devam etmiştir, nitekim elektrikli tramvayında ilk ücretleri yine mesafe bazında mevkiiye göre ayarlanmıştı ve aynı ücret sistemi geçerliydi.

Tramvayın kuruluşunu takip eden yıllara ait olduğunu düşündüğümüz bir biletin bir yüzünde tüm kıtalar, mevkiileri ve ücretleri tablo halinde gösterilmekte arka yüzünde ise bugünkü sistem haritalarına benzer bir çizgi - daire şeması ile hatlar gösterilmektedir, bu şemalardaki her bir daire arası çizgi bir kıtayı temsil eder, biletin üzerinde bir diğer dikkat çekici husus ise yazıların tamamının Fransızca ve Osmanlıca olmasıdır, o dönemde İstanbul' da yoğun bir nüfus oluşturan azınlıkların, yabancıların ve Levantenlerin ağırlığı ve şirketin hisselerininde ticaret ile uğraşan bu kişilerin elinde olması sebebi ile olsa gerek hat isimleri Türkçe - Fransızca arası garip bir dille ifade edilmiştir. Yedi Coule - Emin Eunu ya da Karakeuy - Bechiktache gibi ifadeler araçların üzerindeki hat tabelalarında da görülmüştür.

1930 larda tramvay hatlarının artması ve mesafelerin uzaması ile birlikte kıta sisteminde değişikliğe gidilmiş mevkii uygulaması aynı şekilde devam etmiştir, en büyük değişiklik ise Sivil, Öğrenci, Asker ayrımının yapılması olmuştur. Bu yıllarda tramvay ücretlerinin de atlı tramvaya göre oldukça pahalılaşmış olduğu görülmektedir. 1 kuruşun 40 paraya karşılık geldiği ekonomik ortamda en 1924- 1934 aralığındaki 10 yıl baz alındığında ucuz bilet 2.75 kuruş karşılığı 110 para, en pahalı bilet ise 11 kuruş yani 440 paradır.

Dönemin tramvay zamlarını hicveden bir Ramiz karikatürü - Çelik Gülersoy - "Tramvay İstanbulda"

Yine bu aralıkta en ucuz tarife 1. Mevkii bileti 1 ve 2. kıtalarda 5.25 kuruş ile 1924 - 1926 arasında, en ucuz 2. Mevkii bileti 1 ve 2. kıtalarda 2.75 kuruş ile aynı yıllarda uygulanmıştır. En pahalı biletler ise 1928 - 1930 yılları arasında 1. Mevkii 5 ila 7. kıtalarda 11 kuruş, 2. Mevkii 5 ve 7. kıtalarda 8 kuruştur ve Unkapanı köprüsünün yapımı için biletlere ilave edilen farklar hariç tutardır. 1933 - 1934 arasında ise önce 0.25 kuruşluk bir indirim ertesi yıl ise 1 kuruşluk bir zam görülmektedir.

1944 e ait bir ücret tarifesinde ise aktarma ücretinden bahsedilir, mevkii bilgilerinin yanında aktarma ücretlerine ve aylık abonman fiyatlarına da yer verilmiştir. Bu tarifeye göre her bilete çeşitli adlar altında 5 kuruşluk bir vergi yükü binmekte, aylık abonmanlarda günde iki kez tramvay kullananların işine yaramayacak tam 1498 kuruşluk bir abonman bedeli görülmektedir.

1944 Ücret Tarifesi - Çelik Gülersoy "Tramvay İstanbul' da" kitabından

1950 lerin istimlak hareketleri ve yeni bir şehir imarı yönünde atılan adımların arasında tramvay biletlerinin de 20 yıl öncesine nazaran 2 katı yükseldiği görülmektedir. 1955 tarifelerinde mevkii uygulamasının devam ettiği görülmekle birlikte kıta uygulamasından vazgeçildiği göze çarpan bir diğer husustur. 1955 yılında mevkiilere göre siviller 20 ve 15 kuruş, öğrenciler 10 ve 3 kuruş, askerler ise 5 ve 3 kuruş ödemektedirler.

Ücret tarifelerine dair söylenecek son söz ise, kesin bir bilgi ya da belge bulamamakla birlikte bazı yerlerde ÜKHT (Üsküdar Kadıköy Havalisi Tramvayları) Şirketinin işletmesinde olan Anadolu yakası tramvay ücretlerinin İstanbul yakasına göre daha pahalı olduğudur.

İstanbul tramvaylarında en çok dikkat edilen ve nerede ise hiç aksamayan işlerden biriside sefer tarifeleri ve bu tarifelere göre hareket etmekti. İlk zamanlarında belirli bir durak sistemi olmayan tramvaylarda yolcuların keyfi iniş ve binişlerinin yolculuğu çok uzatması ve olur olmaz yerlerde inmek istemeleri nedeni ile yaşanan olumsuzlukların önüne geçmek için belli noktalarda duraklar tertip edilmesi ile birlikte düzenli bir tarifeye de geçilmiş oldu.

Elektrikli tramvay dönemine kadar olan sefer tarifeleri ile ilgili yazılı bir belge bulmak oldukça zor, belki bir kaç kolleksiyoncu ya da araştırmacının elinde olabilecek bu kıymetli evraklar aslında atlı tramvayların tarifeleri ve dönemin yolcu talebinin ortaya çıkarılmasında çok değerli bilgiler içermektedir.

1948 Sefer Tarifesi - Çelik Gülersoy "Tramvay İstanbul' da" kitabından

1920 lerdeki bir tarife örneğinde görüldüğü üzere frekans diye adlandırdığımız Sefer Aralığı 3,8 ya da 4,10 gibi küsuratlı değerlere sahipti ve kaynaklarda belirtildiği üzere bu kalkış aralıklarına saniyesine kadar riayet edilirdi. Aynı tarifede 3,8 den 24 dakikaya kadar olan sefer aralıklarına mukabil en erken sefer 05:53 te hareket almakta en geç sefer ise 02:44 de yapılmaktadır, her ne kadar dönemsel bir tarife olsa da Tramvay İstanbul' da kitabında anlatılan ve 1954 tarihli Resimli Hayat dergisinde yer alan "Son Tramvay" başlıklı yazıda Sirkeci den hareket ederek Edirnekapı ve Şişli' ye giden 2 tramvaydan bahsedilir, ve bunun her gece muntazaman çalışan 02:45 kalkışlı gece tramvayı olduğu anlatılır.

1930 lu yıllarda hatların yaşadığı hareketli açılış kapanış dönemi sırasında 3 dakika pik saat frekansı ile kalkan 10 numaralı Şişli - Tünel tramvayı ve 60 dakika ara ile hareket eden 32 - 33 - 37 hatları görülmektedir. Sabah ilk seferin rekortmenleri ise 05:25 deki ilk sefer ile 22 Eminönü - Bebek, 32 topkapı - Sirkeci, 37 Edirnekapı - Sirkeci, gececi tramvayı ise 24:45 ile Edirnekapı - Aksaray son seferidir.

1940 ların sonunda 1950 nin yaklaştığı yıllarda sabah seferlerinin 2 si haricinde tamamı 06:00 dan sonra başlamaktadır, sadece Aksaray garajından çıkarak baş durakları olan Edirnekapı ve Yedikule ye giden araçlar 05:38 de hareket almaktadır ki 1 yıl sonra bu hatlarda 05:55 e çekilmiştir. Bu yıllarda en son gece seferi 24:36 ya en düşük sefer aralığı ise yoğun saatlerde 6 dakikaya denk gelmektedir.

Tabii burada verdiğimiz kalkış saatleri ve aralıkları tek bir hatta aittir, zamanın haritalarına göz atıldığında yaklaşık 6 ana hat olduğu ve tramvayların pek çoğunun bu hattı ortak kullandığı düşünülür ise istasyonda arka arkaya araçların olduğunu tahmin etmek imkansız değil, hele ara istasyona gidecekseniz farklı tramvayları kullanma olanağını da hesaba katarsak bekleme süresinin çok az olduğu ortadadır.